Cách phòng ngừa rủi ro mất khả năng thanh toán

Mất khả năng thanh toán là một mối đe dọa thực sự đối với tất cả các công ty, đặc biệt là những doanh nghiệp đang hoạt động trong tình trạng căng thẳng tài chính. Ngày nay, những tác động tiêu cực kéo dài của tranh chấp thương mại, bất ổn chính trị, căng thẳng xã hội và thậm chí là các mối lo ngại về sức khỏe toàn cầu cũng có thể đẩy những công ty được quản lý tốt nhất vào rủi ro mất khả năng thanh toán. Trong bài viết này, chúng tôi giải thích về loại rủi ro này, cách bạn có thể thực hiện bảo vệ và cách các dịch vụ quản lý rủi ro mất khả năng thanh toán có thể giúp ích như thế nào.

Rủi ro mất khả năng thanh toán là khả năng thực tế một công ty có thể không đáp ứng được các nghĩa vụ thanh toán của mình trong một khoảng thời gian xác định – thường là trong vòng một năm. Nó còn được gọi là rủi ro phá sản. Tình trạng mất khả năng thanh toán của doanh nghiệp có thể bắt nguồn từ nhiều yếu tố như quản trị dòng tiền kém, chi tiêu vượt quá khả năng tài chính và thậm chí là sự thất bại của khách hàng của doanh nghiệp. 

Những thảm họa kinh tế gần đây minh chứng rằng rủi ro mất khả năng thanh toán không chỉ là kết quả của việc quản lý kém: cuộc suy thoái kinh tế toàn cầu năm 2008 và đại dịch Covid-19 năm 2020 đã cho thấy ngay cả những công ty được vận hành tốt nhất cũng có thể đối mặt với rủi ro này mà không phải do lỗi của họ. 

Tình trạng mất khả năng thanh toán của khách hàng, đặc biệt nếu liên quan đến khách hàng lớn nhất, có thể tác động đến chính dòng tiền và gây nguy hiểm cho doanh nghiệp. Việc nhà cung cấp mất khả năng thanh toán cũng có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng nếu những gì họ cung cấp trở nên đắt đỏ hơn hoặc khó tìm được từ các nhà cung cấp khác.

Trong kịch bản xấu nhất, việc mất đi một mối quan hệ kinh doanh quan trọng cũng có thể dẫn đến tình trạng mất khả năng thanh toán của chính doanh nghiệp – đó chính là "hiệu ứng domino của sự mất khả năng thanh toán" đang diễn ra.

Thực hiện đánh giá rủi ro tín dụng chính xác cho chính công ty cũng như cho khách hàng và nhà cung cấp là bước đầu tiên trong việc tạo ra sự bảo vệ chống lại rủi ro mất khả năng thanh toán. Hãy để mắt tới những dấu hiệu cảnh báo sau:

• Khả năng sinh lời sụt giảm: Ví dụ, doanh số của bạn thấp hơn hay giá vốn hàng bán cao hơn?
• Mức vốn hóa sụt giảm (còn gọi là "giá trị sổ sách”): Hệ số nợ trên vốn chủ sở hữu của bạn có xuống dưới mức 30% không?
• Hệ số khả năng trả lãi vay kém: Điều này cho thấy lợi nhuận hoạt động có thể không đủ để bù đắp chi phí lãi vay. 
• Bảng cân đối kế toán yếu đi
• Các vấn đề về dòng tiền và tính thanh khoản: Các chi phí cố định hoặc khoản thanh toán lãi vay có đang tăng dần lên không, hay bạn công ty đang có một lượng lớn khách hàng quá hạn thanh toán? Hãy sử dụng công cụ tính tính thanh khoản doanh nghiệp để đánh giá tính thanh khoản có thể diễn biến thế nào tùy thuộc vào các yếu tố bên ngoài như doanh số sụt giảm, chậm thanh toán hoặc các khoản lỗ đột xuất.
  
• Biên lợi nhuận hoạt động: Chúng có đang trở nên mỏng hơn không?
• Kỳ hạn nợ, tái cấp vốn và khả năng huy động vốn:  Doanh nghiệp có thể tái cấp vốn cho các khoản nợ của mình theo những điều khoản nào? Doanh nghiệp có thể tiếp cận thị trường vốn hoặc sử dụng hạn mức tín dụng để huy động vốn khi cần thiết không?
• Your order book: what does your future business workload look like?

Nếu khách hàng thanh chậm hoặc không thể thanh toán, dòng tiền của công ty sẽ gặp rủi ro. Nếu nhà cung cấp không thể giao nguyên vật liệu đúng hạn, quá trình sản xuất của chính công ty sẽ bị chậm lại, khiến công ty khó thực hiện các cam kết của mình. Hãy để mắt tới các dấu hiệu cảnh báo về rủi ro mất khả năng thanh toán tiềm tàng của nhà cung cấp hoặc khách hàng: 

• Họ có đang mất nhiều thời gian để thanh toán hóa đơn hoặc thực hiện việc giao hàng không?
• Họ có yêu cầu đàm phán lại hợp đồng, nhằm kéo dài (nếu họ là khách hàng) hoặc rút ngắn (nếu họ là nhà cung cấp) các điều khoản thanh toán không?
• Có xu hướng gia tăng các vụ tranh chấp về hóa đơn hoặc giao hàng không?
• Khách hàng của bạn gần đây có mất đi một khách hàng/nhà cung cấp nào không?
• Họ có đang bị các phương tiện truyền thông đưa tin tức tiêu cực không?
• Điều gì đang xảy ra trong ngành hàng hoặc quốc gia của họ? Đây là một phần của môi trường kinh tế mà họ vận hành và nó có thể tác động đến tình trạng mất khả năng thanh toán của khách hàng. Hãy kiểm tra các báo cáo rủi ro quốc gia và báo cáo rủi ro ngành của chúng tôi để có thêm thông tin.
• Ngoài ra, hãy theo dõi các bản tin hoặc các tổ chức kinh doanh có thể lưu hành thông tin về khách hàng của bạn: sự biến động nhân sự và ban điều hành lớn, hoặc các khó khăn như chi trả lương nhân viên.  

Cũng cần tính đến yếu tố khí hậu tự nhiên. Trong vài năm qua, thời tiết khắc nghiệt, các sự kiện liên quan đến biến đổi khí hậu và đại dịch Covid-19 đã khiến các hoạt động kinh doanh bị đình trệ hoặc chuỗi cung ứng bị đóng cửa với tốc độ chóng mặt.

Thực hiện các bước sau trong công ty có thể giúp ngăn ngừa rủi ro và tạo ra sự bảo vệ trước nguy cơ mất khả năng thanh toán:

• Rút ngắn chuỗi cung ứng và tránh tập trung quá mức vào một khu vực địa lý.
• Luôn đánh giá uy tín tín dụng của khách hàng trước khi ký kết các thỏa thuận.
• Đảm bảo rằng danh mục khách hành được cân bằng để không bị phụ thuộc quá lớn vào một hoặc hai khách hàng cho phần lớn thu nhập của mình.
• Tạo một khoản đệm tiền mặt mà doanh nghiệp có thể tiếp cận trong trường hợp khẩn cấp.
• Đánh giá các điều khoản tín dụng mà doanh nghiệp cấp cho khách hàng và nhà cung cấp, đồng thời so sánh các điều khoản thương mại của công ty với các doanh nghiệp khác trong ngành. Ví dụ, bạn có thể đưa vào hợp đồng quyền chấm dứt hợp đồng nếu khách hàng hoặc nhà cung cấp bắt đầu quy trình phá sản, hoặc quyền tính lãi trên thanh toán chậm và thu hồi chi phí cưỡng chế thanh toán. 
  
• Thực hiện chuyển đổi số càng nhiều càng tốt để giúp việc "xoay trục" kinh doanh dễ dàng hơn. Hãy nghĩ về sự chuyển dịch của ngành bán lẻ sang trực tuyến khi Covid-19 đóng cửa các cơ sở kinh doanh truyền thống chỉ sau một đêm. 
• Đầu tư vào các quy trình giám sát thanh toán và thu hồi nợ, bao gồm cả các dịch vụ chuyên nghiệp về quản trị rủi ro mất khả năng thanh toán.   

Bảo vệ mất khả năng thanh toán là một lĩnh vực không có công thức tuyệt đối, bởi có vô số rủi ro tồn tại nằm ngoài tầm kiểm soát trong hoạt động vận hành doanh nghiệp. Tuy nhiên, nếu không được phát hiện sớm – ví dụ như với sự hỗ trợ của các dịch vụ rủi ro mất khả năng thanh toán –doanh nghiệp có thể thấy mình bị mắc kẹt trong vòng xoáy rủi ro mất khả năng thanh toán ngày càng trầm trọng.

Đặc biệt, khi tình trạng mất khả năng thanh toán là kết quả của một sự kiện không lường trước được, bảo hiểm bảo vệ mất khả năng thanh toán sẽ bảo vệ dòng tiền và hạn chế đáng kể những thiệt hại của rủi ro tín dụng đối với chính công ty bằng cách bồi thường trong trường hợp xảy ra nợ xấu.  

Ví dụ, các nhà bảo hiểm tín dụng thương mại hàng đầu thị trường như Allianz Trade, ngoài việc giúp bạn tránh nợ xấu và bồi thường cho doanh nghiệp nếu chúng xảy ra, còn cung cấp các dịch vụ rủi ro mất khả năng thanh toán bổ sung như một phần của phạm vi bảo hiểm tín dụng thương mại, bao gồm:

1. Thu hồi nợ, với kỹ năng và kinh nghiệm cần thiết để duy trì cuộc đối thoại hiệu quả, liên tục với các con nợ và đội ngũ pháp lý của họ, bất kể họ hoạt động ở quốc gia hay khu vực tài phán nào.
2. Bảo vệ mang tính dự báo bằng cách giúp doanh nghiệp chọn đúng khách hàng và đúng thị trường để tránh nợ xấu ngay từ đầu, nhờ vào các phân tích tài chính sắc bén.
3. Thông tin thị trường chuyên sâu, cung cấp cho doanh nghiệp cái nhìn toàn diện 360 độ về các lĩnh vực kinh doanh và những khó khăn sắp tới.   

Hãy nhớ rằng, thời gian phản ứng nhanh chóng là chìa khóa. Kịch bản lý tưởng là nhận diện và hành động dựa trên các dấu hiệu cảnh báo trước khi khách hàng của doanh nghiệp thực sự mất khả năng thanh toán. Bảo hiểm bảo vệ mất khả năng thanh toán có thể giảm thiểu rủi ro mất khả năng thanh toán của khách hàng, bảo toàn dòng tiền và giúp phát triển doanh nghiệp.