2025-2026 Yıl Ortası Ekonomik Görünüm: Yaz Hüznü

"Baskı Altında - Under Pressure": Küresel büyüme 2025 yılında %2,5’lik bir oranla baskı altında kalmaya devam edecek ve resesyon dönemleri dışında 2008'den bu yana en düşük artışı sergileyecek. ABD için 2025-26 yılı büyüme tahminimizi, daha düşük efektif gümrük tarifeleri nedeniyle 0,8 puan artırarak %1,6'ya yükselttik. Euro bölgesinde ise daha çok küçük ekonomilerin etkisiyle aynı dönemde büyümenin %1,2 olmasını bekliyoruz. Ancak, Almanya'da 2025 yılında büyüme sadece %0,1 olacak ve %1’lik bir büyüme en erken 2026 yılında kaydedilebilecek. Gelişmekte olan ülkelere baktığımızda daha karışık bir tablo var. Bazı ülkeler döviz kurundaki değer artışından ve artan yatırım girişlerinden yararlanarak yıl başından bu yana ortalama %10'luk bir kur kazancı sağladı. 2025 yılı küresel ticaret tahminlerimizde hafif bir iyileşme var. Devam eden stoklama ve güzergâh değişikliği faaliyetleri nedeniyle küresel mal ticaretinin %0.3 ve küresel mal ve hizmet ticaretinin ise %1 büyüme kaydetmesini bekliyoruz. Ancak, belirsizliklerin devam edeceğini öngördüğümüz için küresel ticaret artışı 2026 yılında da %1,2'lik büyümeyle sınırlı kalabilir.

"Tekneyi Salla - Rock the Boat": Ticari gerilimler, jeopolitik riskler ve mali zorluklar küresel ekonomiyi zorluyor. ABD tarifelerine ilişkin temel senaryomuz tahmin ettiğimizden daha hızlı hayata geçiyor olsa da küresel belirsizlikler rekor düzeyde devam ediyor. Bu durum hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkelerin ekonomik döngülerinde, en son 2022'nin ikinci yarısında enflasyonun zirve yaptığı dönemdeki gibi senkronize bir düşüşe yol açabilir. Son Ekonomik Görünüm Raporumuzun yayınlandığı 10 Nisan'dan bu yana Çin ile yapılan ticari ateşkes ABD'nin ikili gümrük vergisi oranının %103'ten %39'a düşerek ülkenin küresel ithalat gümrük vergisi oranının %25'ten %13'e gerilemesini sağlamış olsa da bu durum yüksek sektörel tarifelerin (otomobil ve otomobil parçaları %25, çelik ve alüminyum %50) olduğu senaryoya göre daha olumsuz oldu. Bununla birlikte, ABD'nin küresel ithalat tarifesi hâlâ 1940 yılından bu yana en yüksek seviyede ve AB'ye 50 puanlık potansiyel ek tarifeler ve 8 Temmuz'da son bulan karşılıklı tarifeler gibi yaklaşan tehditler de mevcut. Otomotiv ürünleri, kamyonlar dahil bakır, kereste, ilaç, ticari uçaklar, jet motorları ve parçaları ile kritik ve işlenmiş minerallere yönelik olası ek gümrük vergileri de gündemde. ABD, ticaret savaşının ötesinde, önemli mali ve parasal zorluklarla da karşı karşıya; mali açığın 2026 yılına kadar GSYH'nin %8'ine ulaşacak olması ve yüksek enflasyon ile mali riskler nedeniyle artan faiz ödemeleri tahvil piyasalarında stres yaratabilir ve ABD doları daha fazla değer kaybedebilir. Resesyon olasılığı %30'u aştı ve stagflasyon endişeleri büyüyor. Avrupa'da savunma harcamaları NATO üyelerinin çoğunda ABD'nin talep ettiği GSYH'nin %3,5'i eşiğini aştı. Ancak kapasite darboğazları ve borç finansmanına bağımlılık uzun vadeli faizler üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturmaya devam edecektir. Özellikle Orta Doğu'daki jeopolitik çekişmeler belirsizliği yüksek tutuyor. Çatışma nedeniyle petrol fiyatları %20'nin üzerinde artmış olsa da gerilim Hürmüz Boğazı'nın kapanması gibi fiyatların 120 USD/varil seviyesine çıkmasına yol açabilecek kadar önemli aksaklıklara neden olmadığı sürece bu artışın ekonomik etkileri sınırlı kalacaktır.  

"Şunu Sıcakmış gibi Düşür - Drop It like It's Hot": Fed beklemede kalmaya devam ederken AMB faiz indirimlerini sürdürecek". Merkez bankaları faiz politikaları konusunda farklı yaklaşımlar sergiliyor. Fed yani ABD Merkez Bankasının, 2025'in son çeyreğinde %3,9'la zirve yapmasını beklediği enflasyona yönelik endişeleri nedeniyle Aralık ayına kadar faiz oranlarını %4,5'te tutmasını bekliyoruz. Daha sonra Fed'in 2026'nın üçüncü çeyreğine kadar faiz oranlarını %3,5'e düşüreceğini öngörüyoruz. Buna karşılık, ECB yani Avrupa Merkez Bankası düşük büyüme ve enflasyonun gerilemesi nedeniyle gevşeme döngüsünü sürdürecek ve yıl sonuna kadar faiz oranlarını %1,5'e indirecektir. Gelişmekte olan piyasalarda, küresel GSYH'nin %35'inden fazlasını oluşturan 32 büyük ekonomi, paralarının değer kazanması ve gerileyen enflasyonun desteğiyle 2025'in ikinci yarısında para politikalarını gevşetebilir; bunlardan 23'ü 2026'ya kadar para politikalarında gevşemeyi sürdürecek. Faiz politikaları bakımından gelişmekte olan ülkeleri dört gruba ayırdık:

1.  Meksika, Macaristan, Arjantin, Türkiye gibi genellikle çift haneli enflasyon oranlarına sahip olan ve 2026 sonuna kadar iddialı bir faiz indirim yoluyla trendi cesurca yönlendirenler. Ancak, petrol fiyatlarının daha da artması ve/veya para birimlerinin değer kaybının hızlanması durumunda bu ülkelerde faiz indirimleri durabilir; 
2.  Çekya, Kenya gibi başlangıçta daha cesur davranan ancak enflasyonun yeniden ortaya çıkmasıyla birlikte artık daha temkinli davranan ülkeler;
3.  Polonya, Romanya gibi para birimlerinin değer kazanması ve ılımlı büyümenin enflasyonu hedefe geri döndürmesi sayesinde Fed'in önünden gidecek olanlar;
4.  Çin, Güney Afrika, Fas, Hindistan, Endonezya, Filipinler, Tayland, Tayvan, Malezya, Vietnam gibi gevşeme döngülerinin sonuna yaklaşırken enflasyon, büyüme ve kur risklerini dengelemek için ılımlı faiz indirimleri uygulayacak olanlar. Brezilya, enflasyonla mücadele etmek için yakında sona erecek olan faiz artırımı döngüsünü sürdürerek, gelişmekte olan piyasalar arasında bir istisna olmaya devam ediyor.

Durgun talebin ortasında kârlılığı korumak için stoklarını optimize etmeye ve fiyatlandırma stratejilerini ayarlamaya çalışan şirketler için "acımasız bir yaz". Şirketlerin verimlilik ve maliyet azaltmaya odaklanmasıyla işgücü piyasası normalleşme sinyalleri veriyor ve işten çıkarmalar bekleniyor. Yatırımlardaki artışlar hâlâ zayıf. Özellikle kredi koşullarındaki iyileşmeye rağmen yatırımların kısıtlı kaldığı Avrupa'da…. AMB faiz oranlarında 200 baz puanlık bir indirim olmasına rağmen kredi büyümesi sadece %2 seviyesinde. İflas eğilimleri de ek riskler oluşturuyor. Küresel iflas endeksi 2025'in ilk çeyreğinde iflaslarda %6,5'lik bir artışa işaret ediyor. Buna ek olarak; özellikle rekabet baskısı ve teknolojik değişimlerin yoğun olduğu otomotiv sektöründe, sektöre özgü riskler de ortaya çıkıyor. ABD'de de inşaat sektörü, artan ücret baskısı ve göçmenlere yönelik politikalar nedeniyle kârlılık sıkıntısı yaşıyor. Bu durum, işgücü sıkıntısını daha da pekiştirerek proje gecikmelerine ve ödeme sorunlarına yol açabilir. Öte yandan, ilaç sektörü de sektöre yönelik düzenlemelerde olası değişiklikler ve maliyet baskıları nedeniyle riskli izleme listesinde yer alanlardan.

Ancak sermaye piyasalarında jeopolitik sıkıntılara rağmen moraller yerinde. Risk piyasaları, özellikle hisse senetleri, “Bağımsızlık Günü”nün getirdiği zorlukların ardından çok hızlı bir toparlanma yaşadı. Bu olumlu gelişmeleri yansıtacak şekilde tahminlerimizi revize ettik, ancak yılın geri kalanında önemli bir performans artışı beklemiyoruz. Bu şekilde bile Avrupa hisse senedi piyasaları yıl başından bu yana %18 artış kaydetmiş olacak. Faiz oranları mevcut seviyelerde istikrar kazansa bile devam eden jeopolitik gelişmelerin etkisiyle dalgalı seyrini sürdürecektir. Son dönemde önemli ölçüde değer kaybetmesine rağmen reel faiz farklarının desteklediği ABD dolarının uzun süreli bir zayıflama yaşayacağını öngörmüyoruz. Tabii ABD'den önemli sermaye çıkışlarına neden olacak olumsuz gelişmeler olmadığı sürece ki son ABD vergi tasarısından 899. maddenin çıkarılması bu tip bir gelişme olabilir.