België trekt defensiebudget minder snel op

Waarom CFO's vooral naar capaciteit moeten kijken

België behoort tot de Europese landen die hun defensiebudget minder snel verhogen dan de Europese koplopers. Maar voor financiële leiders ligt de belangrijkste les niet in hoeveel geld overheden uitgeven. Het echte verhaal gaat over iets anders: de groeiende kloof tussen beschikbare budgetten en de capaciteit om die budgetten effectief om te zetten in resultaten.

Dat is een uitdaging waar vandaag niet alleen de defensiesector mee wordt geconfronteerd. Ook bedrijven in industrie, technologie, bouw en dienstverlening ervaren steeds vaker dat groei niet wordt afgeremd door een gebrek aan financiering, maar door beperkte productiecapaciteit, schaarse expertise en kwetsbare toeleveringsketens.

De Europese defensie-uitgaven blijven stijgen, maar het groeitempo neemt af. Volgens onze experts toont dat aan dat financiële middelen slechts één onderdeel van de vergelijking zijn.

“Europa heeft de afgelopen jaren enorme bedragen voor defensie vrijgemaakt, maar de politieke ambities lopen sneller op dan de industrie kan bijbenen. Je kunt miljarden extra op de begroting zetten, maar dan staat er morgen nog geen nieuwe fabriek voor raketten of munitie. De bottleneck verschuift van geld naar productie”, zegt Johan Geeroms, onze Risk Underwriting Director Benelux.

Voor CFO's is dat een belangrijk inzicht. In een periode waarin veel bedrijven investeren in digitalisering, energie-transitie, automatisering of internationale expansie, wordt steeds duidelijker dat extra budget niet automatisch leidt tot extra output.

De vraag is niet langer alleen hoeveel je kunt investeren, maar vooral of je organisatie, leveranciers en medewerkers in staat zijn die groei daadwerkelijk te ondersteunen.

De Europese defensie-industrie beschikt vandaag over uitzonderlijk goed gevulde orderboeken. Toch blijven veel bedrijven terughoudend om massaal nieuwe productiecapaciteit te bouwen. Dat lijkt tegenstrijdig, maar is vanuit financieel perspectief logisch.

“De orderboeken zitten voller dan ooit, maar bedrijven zetten niet onbeperkt nieuwe fabrieken neer. Zo'n investering moet jarenlang renderen. Een defensiebedrijf wil daarom weten of de huidige politieke beloftes ook over vijf of tien jaar nog overeind staan. Zolang die zekerheid ontbreekt, blijft een deel van de industrie voorzichtig investeren”, aldus Johan Geeroms.

Dezelfde afweging speelt in veel sectoren. Bedrijven kunnen vandaag sterke vraag ervaren, maar moeten tegelijk inschatten of die vraag structureel of tijdelijk is. Voor CFO's draait investeringsdiscipline daarom meer dan ooit om scenario-analyse:

  • Hoe duurzaam is de vraag?
  • Welke vaste kosten creëert een uitbreiding?
  • Wat gebeurt er als de markt vertraagt?
  • Hoe flexibel blijft de organisatie na de investering?

Groei is aantrekkelijk, maar alleen wanneer ze op lange termijn waarde creëert.

Een van de meest interessante lessen uit de defensiesector is dat de grootste risico's zich niet noodzakelijk bevinden bij de eindproducent. Wanneer de vraag sneller groeit dan de beschikbare capaciteit, ontstaat druk in de hele keten:

  • levertijden nemen toe;
  • afhankelijkheid van gespecialiseerde leveranciers stijgt;
  • projecten worden complexer te plannen;
  • voorraden lopen op;
  • werkkapitaal wordt langer vastgezet.

Voor financiële leiders betekent dit dat supply-chain-risico steeds meer een financieel risico wordt. Een leverancier die niet kan leveren, heeft uiteindelijk impact op omzet, cashflow en winstgevendheid. Daarom wordt de financiële gezondheid en operationele weerbaarheid van leveranciers steeds belangrijker binnen risicobeheer.

Snelle groei klinkt aantrekkelijk, maar vraagt vaak ook meer financiering. Wanneer productiecycli langer worden, voorraden stijgen en projecten complexer worden, komt er meer druk op het werkkapitaal. Bedrijven moeten dan langer wachten tussen investeringen, productie en uiteindelijke betaling.

De defensiesector laat zien dat hoge vraag niet automatisch leidt tot hogere winstgevendheid of sterkere cashflow. Integendeel: wanneer capaciteit de beperkende factor wordt, kunnen groeiende orderboeken ook extra financiële druk veroorzaken. Voor CFO's wordt het daarom essentieel om niet alleen omzetgroei te monitoren, maar ook de impact op:

  • liquiditeit;
  • werkkapitaal;
  • betalingsrisico's;
  • financieringsbehoeften.

Naast productiecapaciteit groeit ook het tekort aan gespecialiseerd personeel uit tot een belangrijke rem op verdere groei. Volgens Johan Geeroms: “Geld kun je relatief snel beschikbaar stellen, vakmensen niet. Een gespecialiseerde ingenieur voor rakettechnologie, drones of luchtverdediging leid je niet in een paar maanden op. Bovendien moet de defensiesector concurreren met goedbetalende technologiebedrijven.”

Wat vroeger vooral een HR-uitdaging was, wordt steeds vaker een financiële uitdaging. Openstaande vacatures betekenen immers:

  • vertraagde projecten;
  • gemiste omzet;
  • hogere loonkosten;
  • meer druk op bestaande teams.

Voor veel organisaties wordt talent daardoor een strategische productiefactor die rechtstreeks invloed heeft op groei en rendement.

Terwijl landen zoals Polen en de Baltische staten hun defensie-uitgaven fors verhogen, behoort België tot de groep landen die naar verwachting minder dan 2,5% van het bbp aan defensie besteedt.

Volgens Geeroms speelt daarbij meer dan alleen budgettaire ruimte een rol. “België verhoogt zijn defensiebudget, maar doet dat duidelijk voorzichtiger dan landen die dichter bij Rusland liggen.”

Maar ook hier geldt dezelfde economische les: hogere budgetten zijn slechts waardevol wanneer ze kunnen worden omgezet in concrete capaciteit, productie en expertise.

De ontwikkelingen in de Europese defensiesector maken zichtbaar wat steeds meer bedrijven ervaren:

1. Kapitaal alleen is niet langer voldoende
Beschikbare middelen creëren pas waarde wanneer capaciteit kan volgen.

2. Groei vraagt om voldoende werkkapitaal
Volle orderboeken kunnen ook extra druk zetten op cashflow en financiering.

3. Supply-chain-risico is financieel risico
Kwetsbare leveranciers kunnen rechtstreeks impact hebben op omzet en liquiditeit.

4. Talent wordt een strategische productiefactor
Personeelstekorten beïnvloeden niet alleen de uitvoering, maar ook de financiële prestaties.

5. Veerkracht wordt belangrijker dan pure expansie
De sterkste bedrijven zijn niet noodzakelijk degene die het snelst groeien, maar degene die groei duurzaam kunnen ondersteunen.

Het debat over defensie gaat vaak over miljarden euro's en politieke ambities. Voor financiële leiders ligt de meest waardevolle les echter elders. Europa ontdekt vandaag dat geld relatief snel beschikbaar gemaakt kan worden, terwijl capaciteit, talent en robuuste toeleveringsketens jaren vergen om op te bouwen. De organisaties die daarin slagen, beschikken over een concurrentievoordeel dat moeilijk te kopiëren is. Dat is niet alleen een uitdaging voor Europa's defensie-industrie. Het is een realiteit waar steeds meer bedrijven vandaag mee geconfronteerd worden.

Wij volgen dagelijks geopolitieke ontwikkelingen, sectortrends en wereldwijd betaalgedrag. Die kennis zetten we in om jou als CFO te ondersteunen bij het tijdig herkennen van risico’s en het versterken van je vooruitblik, zodat je met vertrouwen beslissingen kunt nemen, ook als de economische mist dichter wordt.