Raport o niewypłacalnościach firm w Polsce i na świecie

• Słabszy wzrost gospodarczy, utrzymujące się wysokie stopy procentowe i koszty energii pogarszają warunki działalności przedsiębiorstw, a rosnąca liczba aktywnych firm zwiększa pulę podmiotów narażonych na niewypłacalność.
• Z powodu niewypłacalności przedsiębiorstw w 2026 i 2027 r. zagrożonych w skali globalnej będzie co roku około 2,7 mln miejsc pracy, o 180 tys. więcej niż w 2025 r.
• Upowszechnianie sztucznej inteligencji może przyspieszać wzrost liczby niewypłacalności przedsiębiorstw na mniejszych i mniej zdywersyfikowanych rynkach, pogłębiając przewagę konkurencyjną firm, które wdrożyły AI wcześniej, nad tymi pozostającymi w tyle.
• W Polsce liczba niewypłacalności przedsiębiorstw ma spaść o 5% w 2026 r., do około 5,2 tys. przypadków. Jak na razie, po dziewięciu miesiącach, spadek wynosi 6% r/r, ale korekta ta stopniowo traci impet.

Allianz Trade publikuje najnowszy raport o niewypłacalnościach, przedstawiający zaktualizowane prognozy na lata 2026 i 2027 oraz perspektywy na 2028 r. Według analiz światowego lidera w ubezpieczeniach należności handlowych liczba niewypłacalności przedsiębiorstw na świecie wzrośnie o 5% w 2026 r. i o 1% w 2027 r., po wzroście o 6% w 2025 r. Oznacza to pięć kolejnych lat wzrostu liczby niewypłacalności. Ze względu na niepewne otoczenie geopolityczne i makroekonomiczne oczekiwane odwrócenie trendu nastąpi dopiero w 2028 r., kiedy liczba niewypłacalności zmniejszy się nieznacznie, o 1% - pozostając jednak na bardzo wysokim poziomie.

Polska: mniej niewypłacalności, ale poprawa traci impet

Po dziewięciu miesiącach 2026 r. w Polsce odnotowano 3 879 niewypłacalności, o 6% mniej niż rok wcześniej, podczas gdy po I kwartale spadek wynosił jeszcze około 16% r/r. Tegoroczna poprawa wyraźnie jednak traciła impet i pozostawała nierównomierna między sektorami (np. w budownictwie ich liczba rosła), a w 2027 r. liczba niewypłacalności powinna pozostać na poziomie zbliżonym do tej w bieżącym, 2026 roku.

„Spadek liczby niewypłacalności obserwowany na początku roku może dawać fałszywe poczucie bezpieczeństwa, tymczasem mamy do czynienia raczej z korektą po ubiegłorocznym szczycie niż z trwałym zwrotem. Paradoksalnie wyniki przedsiębiorstw jako całości uległy poprawie (m.in. przychody ogółem przedsiębiorstw niefinansowych wzrosły w I półroczu 2026 r. o 7,1% r/r; dane GUS), a mimo to firmy , które stały się niewypłacalne, miały zazwyczaj gorszą płynność i wyższe zadłużenie niż przedsiębiorstwa, które utraciły wypłacalność rok wcześniej. Ten rozdźwięk najlepiej widać w budownictwie, gdzie wzrostowi przychodów nie towarzyszyła poprawa rentowności ani płynności. Rosnąca skala działalności i wyższe przychody nie oznaczały więc poprawy kondycji finansowej” – komentuje Sławomir Bąk, zarządzający oceną ryzyka, windykacją i likwidacją szkód w Allianz Trade w Polsce.

Słabszy wzrost PKB, wysokie koszty energii i utrzymujące się przez dłuższy czas wysokie stopy procentowe

Na utrzymywanie się wysokiej liczby niewypłacalności wpływa kilka czynników strukturalnych. Przedłużające się napięcia na Bliskim Wschodzie będą osłabiać wzrost gospodarczy w porównaniu z latami 2023–2025, podczas gdy koszty energii pozostaną wysokie, a ograniczone możliwości fiskalne rządów utrudnią im łagodzenie ich wpływu na przedsiębiorstwa. Jednocześnie polityka pieniężna pozostaje restrykcyjna, a utrzymujące się wysokie stopy procentowe dodatkowo obciążają najbardziej wrażliwe przedsiębiorstwa. Liczba aktywnych firm wzrosła ponadto w latach 2021–2025 o około 10%, zwiększając liczbę podmiotów potencjalnie narażonych na niewypłacalność. Szczególnie podatne na problemy są młode przedsiębiorstwa, często dysponujące niewielkim buforem finansowym: w Europie mniej niż połowa nowych firm utrzymuje się na rynku dłużej niż pięć lat.

„ Od początku roku przedsiębiorstwa mierzą się z kumulacją wielu wstrząsów, a stopy procentowe, znacznie wyższe, niż wcześniej oczekiwano, dodatkowo obciążają firmy znajdujące się już w trudnej sytuacji. Presja ta nie ustąpi szybko: w 2027 r. w 60% krajów stopy referencyjne pozostaną wyższe niż w poprzednich 12–24 miesiącach, zwiększając koszty finansowania i ograniczając marże. W Europie Zachodniej wzrost oprocentowania kredytów bankowych o 100 pb oznaczałby zwiększenie kosztów odsetkowych o 6–10 mld EUR. Najsilniej odbiłoby się to na marżach w energetyce odnawialnej, telekomunikacji i elektroenergetyce. Jednocześnie utrzymujące się wysokie koszty energii będą nadal obciążać rentowność, zwłaszcza w energochłonnych gałęziach europejskiego przemysłu” – wyjaśnia Aylin Somersan Coqui, CEO Allianz Trade.

Coraz więcej miejsc pracy zagrożonych, nowy szczyt w Europie i Ameryce Północnej

Według Allianz Trade W każdym z lat 2026–2027 na świecie bezpośrednio zagrożonych będzie około 2,7 mln miejsc pracy, czyli o 180 tys. więcej niż w 2025 r. i o 700 tys. więcej niż w 2023 r., pierwszym roku ponownego wzrostu liczby niewypłacalności na świecie po pandemii Covid-19.

„Najbardziej narażone są budownictwo, handel detaliczny i usługi. W 2026 r. na Europę przypada niemal 60% zagrożonych miejsc pracy, czyli 1,6 mln, z największą lich iczbą we Francji, Niemczech i Wielkiej Brytanii. Na drugim miejscu znajdzie się Ameryka Północna, z udziałem wynoszącym 24%, czyli 650 tys. miejsc pracy. W obydwu regionach będzie to najwyższy poziom od 13 lat. W Azji skala zagrożenia będzie mniejsza: dotyczyć będzie 305 tys. miejsc pracy, czyli 11% globalnej liczby” – ocenia Maxime Lemerle, główny analityk ds. niewypłacalności w Allianz Trade.

Czy sztuczna inteligencja już zwiększa liczbę niewypłacalności przedsiębiorstw?

Analiza Allianz Trade poświęcona temu zagadnieniu, obejmująca osiem europejskich gospodarek i dziewięć sektorów, pokazuje, że o niewypłacalności przedsiębiorstw nadal decydują przede wszystkim warunki makroekonomiczne i specyfika poszczególnych branż. Nie widać jeszcze wyraźnej korelacji między skalą wdrażania AI a trendami niewypłacalności, choć pierwsze sygnały takiej zależności pojawiają się na mniejszych i mniej zdywersyfikowanych rynkach..

„Wyniki naszego badania sugerują, że wdrażanie AI może przyspieszać wzrost liczby niewypłacalności przedsiębiorstw na mniejszych i mniej zdywersyfikowanych rynkach, zwiększając przewagę konkurencyjną firm, które jako pierwsze zastosowały tę technologię, nad przedsiębiorstwami pozostającymi w tyle. W Belgii i Szwecji, gdzie odsetek firm wykorzystujących AI jest najwyższy w analizowanej próbie i wynosi 35%, sektory najbardziej zaawansowane cyfrowo odnotowują również najwięcej niewypłacalności. Podobną zależność obserwujemy na poziomie sektorowym. W sektorze informacji i komunikacji, w którym wykorzystanie AI jest najwyższe w naszej próbie i sięga 70%, liczba niewypłacalności przekracza średnią krajową w pięciu z ośmiu analizowanych państw” – podsumowuje Maxime Lemerle.