Schuldenlast drukt steeds zwaarder op bedrijven

De hogere rente is onder meer bedoeld om bedrijven minder te laten lenen. Toch stijgen wereldwijd de schulden van bedrijven. Dit verhoogt de kwetsbaarheid van steeds meer kmo’s. We waarschuwen voor de gevolgen van de komende renteverhogingen in de Eurozone en de VS. 

Enerzijds verlangen allerlei transities (elektrificatie, digitalisering, robotisering) dat bedrijven blijven investeren om concurrentieel te blijven. Anderzijds krimpen de marges door hogere kosten (lonen, energie, rente). Ondernemers willen kost wat kost blijven aanhaken en niet achteropraken en daarvoor steken ze zich extra in de schulden. Maar omdat de rente blijft stijgen, krijgen ze klap na klap, waardoor zwakkere kmo’s uiteindelijk niet meer aan hun verplichtingen kunnen voldoen.

We becijferden voor Europa dat 18% van de kmo’s in het Verenigd Koninkrijk, 10% in Frankrijk en 7% in Duitsland in de problemen komt als de rente nog eens 200 basispunten stijgt.

De hogere rente, in combinatie met andere factoren, kan ook grote concerns hard raken waardoor ze knock-out gaan. Johan Geeroms, onze Directeur Risk Underwriting Benelux wijst als voorbeeld op de retailsector. “Alleen al in het eerste kwartaal gingen in Europa in deze sector 11 retailers met een jaaromzet hoger dan €50 miljoen kopje onder. Samen goed voor €2,4 miljard omzet. Grote bedrijven die omvallen, besmetten vaak ook een heel netwerk aan toeleveranciers en afnemers.”

Het is een verwarrende tijd voor bedrijven met veel verandering en veel onzekerheid. Wat gaan de energieprijzen doen in de winter? De krapte op de arbeidsmarkt. Geopolitieke risico’s die verregaande impact kunnen hebben. Kijk naar de Amerikaanse verkiezingen, de oorlog in Oekraïne, begrotingstekorten en bezuinigingen die er aankomen. In dat klimaat van onzekerheid hebben bedrijven ook nog eens te maken met banken en financiers die de voorwaarden steeds verder aanscherpen en de rente verhogen.

Ondanks de stijgende rente nemen de schulden van bedrijven toe. De netto-schuld van de grootste bedrijven steeg het voorbije jaar wereldwijd met 6,2%. Veel bedrijven lenen geld voor de herfinanciering van lopende schulden. Een paar jaar geleden was geld lenen nog nagenoeg gratis. Die tijd is voorbij, waardoor oude schulden opeens als een molensteen om hun nek hangen. Net voor bedrijven die het al moeilijk hebben, wordt het steeds lastiger om geld te lenen.

 “We gaan een spannende periode tegemoet die twee kanten op kan. Het is een wankel evenwicht en er is maar weinig nodig voor een flinke teruggang”, zegt Johan Geeroms,

Op basis van de huidige cijfers gaan we er nog steeds van uit dat de huidige, lichte recessie in de Eurozone en later dit jaar ook in de VS eindigt met een zachte landing. We voorzien voor 2023 en 2024 een beperkte mondiale groei van het BBP. In 2023 +2,5% en in 2024 +2,3%. Maar dan moeten er geen gekke dingen gebeuren. En de centrale banken zullen hun restrictieve beleid niet te ver moeten doordrijven.

Veel hangt af van de inflatie. Die moet een duidelijk neerwaartse trend laten zien. We verwachten dat de ECB de rente dit jaar nog twee keer verhoogt (in juli en september). Pas medio 2024 volgt mogelijk versoepeling.

“De aanhoudend hoge rente zal de bedrijfsfaillissementen komende tijd flink aanjagen”, zegt Johan Geeroms.