Goedkopere olie, hogere inflatie:
waarom CFO’s zich niet mogen laten misleiden in 2027

De olieprijs is de voorbije maanden fors gedaald. Op het eerste gezicht lijkt dat goed nieuws voor bedrijven die de afgelopen jaren werden geconfronteerd met stijgende energie- en transportkosten. Toch dreigt precies nu een nieuwe inflatiegolf. Volgens de verwachtingen van onze economische experts kan de inflatie in de eurozone begin 2027 opnieuw oplopen tot 4,4%, terwijl de gemiddelde inflatie voor heel 2027 wordt geraamd op 3,0%.

Voor financiële leiders schuilt daarin een belangrijke les: lagere olieprijzen betekenen niet automatisch lagere kosten. De volgende inflatiegolf zal waarschijnlijk minder zichtbaar zijn dan de vorige, maar daarom niet minder impactvol. Ze verschuift van de energiemarkt naar de volledige waardeketen, van logistiek en productie tot voeding, technologie en financiering.

De vraag is daardoor niet of jouw bedrijf opnieuw met inflatiedruk te maken krijgt, maar hoe goed ze daarop voorbereid is.

Dit vind je in het artikel

Veel economische indicatoren lijken vandaag de goede richting uit te gaan. De olieprijs daalt, de energiecrisis lijkt achter ons te liggen en de inflatie ligt lager dan tijdens de piek van de voorbije jaren. Tegelijkertijd bouwen zich nieuwe prijsverhogingen op onder de oppervlakte van de economie. 

“De grootste prijsstijgingen voor veel consumenten moeten nog komen”, zegt Johan Geeroms, Director Risk Underwriting Benelux. “We zien nu vooral de directe gevolgen van de hoge energieprijzen. Maar de echte doorwerking in de prijzen van allerlei producten moet nog komen. De inflatiegolf verplaatst zich als het ware van de energierekening naar de winkelstraat. Daarom verwachten we dat de inflatie verder oploopt, ook nu de olieprijs alweer daalt.”

Voor CFO’s betekent dit dat inflatie niet langer uitsluitend een energieprobleem is. De kostendruk verschuift naar transport, grondstoffen, voedselproductie, industriële componenten en internationale handelsstromen. Daardoor wordt ze moeilijker te voorspellen én moeilijker te beheersen.

Tijdens de vorige inflatiegolf lag de focus sterk op energieprijzen. De komende periode zullen vooral de indirecte effecten voelbaar worden. Geopolitieke onzekerheid blijft internationale handelsroutes verstoren. Transporteurs worden geconfronteerd met hogere verzekeringskosten, langere vaarroutes en extra veiligheidsmaatregelen. Volgens onze experts zijn de kosten om een vat ruwe olie te vervoeren gestegen van ongeveer 3 dollar vóór het conflict tot 20 à 25 dollar vandaag.

Daarnaast zorgt ook de vraagzijde voor aanhoudende prijsdruk. Overheden en bedrijven vullen voorraden aan om zich beter te beschermen tegen nieuwe verstoringen in de energiemarkt. Tegelijk worden eerder goedkoop aangekochte voorraden geleidelijk vervangen door nieuwe voorraden tegen hogere prijzen.

Dat mechanisme krijgt vaak minder aandacht dan de olieprijs zelf, maar kan uiteindelijk een grotere invloed hebben op de kostenstructuur van bedrijven. Zodra bestaande contracten aflopen en oude voorraden zijn verbruikt, worden hogere inkoopkosten steeds zichtbaarder in de keten.

Voor financiële leiders wordt het daarom belangrijker om voorbij de directe kostenevolutie te kijken. De vraag is niet alleen wat vandaag duurder wordt, maar vooral welke prijsstijgingen zich momenteel opbouwen in de keten en binnen zes tot twaalf maanden zichtbaar worden.

Een veelgemaakte veronderstelling is dat een dalende olieprijs automatisch leidt tot goedkopere logistiek en productie. In werkelijkheid ligt dat complexer.

De beschikbaarheid van ruwe olie is slechts één schakel in de keten. Ook raffinagecapaciteit speelt een cruciale rol, en net daar blijven belangrijke knelpunten bestaan. Door schade aan raffinaderijen en exportbeperkingen blijft diesel relatief schaars. De Europese dieselprijs aan de pomp is dit jaar ongeveer 35% gestegen en ook op de groothandelsmarkt blijven prijzen hoog.

“Je ziet de olieprijs dalen en denkt: dan wordt alles vanzelf weer goedkoper. Maar zo werkt het niet”, zegt Geeroms. “Er is niet alleen olie nodig, maar ook voldoende capaciteit om er diesel van te maken. En juist daar zit het probleem. Bovendien raakt dure diesel vrijwel de hele economie. Van boeren en transportbedrijven tot de bouw en industrie. Zelfs als de olieprijs verder daalt, duurt het nog maanden voordat die verlichting overal merkbaar wordt.”

Voor bedrijven die sterk afhankelijk zijn van transport, distributie of productieprocessen betekent dit dat kostenbesparingen langer op zich kunnen laten wachten dan verwacht. Budgetten die uitgaan van een snelle normalisering van energie- en logistieke kosten kunnen daardoor een te optimistisch beeld schetsen.

Voor veel bedrijven vormt de combinatie van stijgende kosten en afnemende koopkracht wellicht het grootste risico. Terwijl bedrijven geconfronteerd worden met hogere uitgaven voor grondstoffen, logistiek en import, krijgen consumenten opnieuw minder financiële ruimte. Onze economische experts verwachten dat de reële lonen in de eurozone eind 2026 op jaarbasis met 1,2% dalen. Wanneer huishoudens meer besteden aan voeding, energie en vervoer, blijft er minder budget over voor andere aankopen.

Dat creëert een complexe situatie voor financiële leiders. Bedrijven zullen kostenstijgingen moeten opvangen of doorrekenen, terwijl klanten tegelijkertijd kritischer worden over wat ze betalen.

Vooral bedrijven die sterk afhankelijk zijn van energie, transport of ingevoerde grondstoffen zijn kwetsbaar. Denk aan sectoren zoals logistiek, voedingsmiddelen, chemie en metaal. Volgens onze experts kunnen bedrijven, als de energieprijzen gedurende 2027 hoog blijven, tussen 1 en 2 procentpunt aan winstmarge verliezen.

“Voor ondernemers wordt 2027 opnieuw een jaar van moeilijke keuzes”, zegt Geeroms. “Ze moeten hun prijzen verhogen om financieel gezond te blijven, maar klanten zijn steeds kritischer op wat ze betalen. Zeker in sectoren waar veel concurrentie is, wordt dat een lastig evenwicht. Bedrijven met kleine marges en weinig financiële reserves zijn extra kwetsbaar.”

Voedselinflatie wordt vaak beschouwd als een probleem voor consumenten. Toch heeft ze ook een bredere economische impact. Boeren worden geconfronteerd met stijgende kosten voor brandstof, kunstmest en andere productiemiddelen. Die hogere kosten bewegen vervolgens door de hele voedselketen, van producenten en verwerkers tot distributeurs en retailers.

Bovendien verwachten onze experts dat de inflatie bij voedingsproducenten begin 2027 haar piek bereikt, waarna de sterkste prijsstijgingen in de supermarkt waarschijnlijk volgen in het tweede en derde kwartaal.

“De supermarktprijzen lopen achter op wat er eerder in de voedselketen gebeurt”, zegt Geeroms. “Boeren betalen nu al meer voor brandstof, kunstmest en andere productiemiddelen. Voedselproducenten krijgen vervolgens te maken met duurdere grondstoffen, verpakkingen en transport. Door bestaande contracten en voorraden merken consumenten daar nog relatief weinig van. Maar volgend jaar kan dat beeld behoorlijk veranderen.”

Daarbovenop komt een bijkomende onzekerheidsfactor: extreem weer. Een sterke El Niño kan oogsten verstoren en de voedselprijzen verder opdrijven. Volgens onze experts kunnen de temperatuureffecten van een sterke El Niño in 2027 tot 0,5 procentpunt extra voedselinflatie in de Europese Unie veroorzaken.

Jarenlang hielp China de inflatie te temperen dankzij relatief goedkope productie. Dat voordeel neemt af. Chinese exportprijzen lagen in augustus 15,1% hoger dan een jaar eerder. Voor machines en elektronica liep dat zelfs op tot 27,6%. Tegelijkertijd werd de Chinese munt ongeveer 9% sterker tegenover de euro, waardoor import voor Europese bedrijven duurder wordt.

“China was jarenlang een bron van goedkope producten. Nu zien we dat die rol verandert”, zegt Geeroms. “Vooral bij machines en elektronica zijn de prijsstijgingen fors. Dat is slecht nieuws voor Europese bedrijven die voor hun productie afhankelijk zijn van Chinese technologie en onderdelen. Europa krijgt er daarmee een extra inflatieprobleem bij.”

Voor financiële leiders is dit meer dan een aankoopvraagstuk. Het raakt rechtstreeks aan investeringsplannen, productiecapaciteit en concurrentievermogen. Bedrijven die sterk afhankelijk zijn van één leverancier, regio of technologiepartner worden kwetsbaarder voor prijsdruk en verstoringen.

Uitdagende economische omstandigheden creëren niet alleen risico's, maar ook kansen voor bedrijven die sneller handelen dan hun concurrenten.

Bedrijven met een gezonde liquiditeitspositie en sterke financiële buffers beschikken over meer manoeuvreerruimte wanneer kosten oplopen en markten volatiel worden. Zij kunnen blijven investeren op momenten waarop concurrenten afremmen.

Daarnaast biedt de huidige situatie een kans om prijsstrategieën kritisch te evalueren. Niet elk product, elke markt of elke klant reageert op dezelfde manier op prijsverhogingen. Bedrijven die beter inzicht hebben in hun margestructuur en prijsgevoeligheid kunnen gerichter sturen op winstgevendheid.

Ook supply chain management wordt steeds meer een strategische hefboom. Meer zichtbaarheid op leveranciersrisico's, een betere monitoring van tegenpartijen en een sterker werkkapitaalbeheer kunnen helpen om schokken sneller op te vangen.

Nu de inflatiedruk opnieuw toeneemt en extra renteverhogingen mogelijk blijven, winnen drie vragen aan belang:

  • Hoe gevoelig zijn onze marges voor een nieuwe inflatieversnelling?
  • Welke leveranciers, markten of grondstoffen vormen een concentratierisico?
  • Kunnen wij hogere kosten doorrekenen zonder marktaandeel of winstgevendheid te verliezen?

Bedrijven die vandaag al antwoorden formuleren op die vragen, vergroten hun weerbaarheid voor wat mogelijk een nieuwe periode van economische onzekerheid wordt.

Onze economische experts verwachten dat de Europese Centrale Bank de rente in december 2026 en maart 2027 telkens met 0,25 procentpunt verhoogt. De depositorente zou daardoor uitkomen op 3,0%. Dat kan financiering duurder maken voor zowel bedrijven als huishoudens.

Tegelijkertijd neemt ook de druk op de consument toe. “Het probleem is dat veel huishoudens nog maar net zijn bekomen van de vorige inflatiegolf”, zegt Geeroms. “Als boodschappen, energie en vervoer opnieuw duurder worden, blijft er minder geld over voor andere uitgaven. Mensen gaan dan scherper op hun geld letten. Een nieuwe auto, een verbouwing of een dure vakantie wordt gemakkelijker uitgesteld. Dat raakt uiteindelijk ook de bedrijven die van die bestedingen afhankelijk zijn.”

Voor CFO’s wordt de uitdaging daardoor groter dan kostenbeheersing alleen. In een omgeving van hogere inflatie, duurdere financiering en toenemende onzekerheid wordt vooruitkijken opnieuw een concurrentievoordeel. Bedrijven die vandaag hun risico's, cashflow, marges en waardeketen kritisch analyseren, zijn het best geplaatst om de komende turbulentie niet alleen op te vangen, maar er sterker uit te komen.