Jarenlang werd quantum computing beschouwd als een technologie van de toekomst. Veelbelovend, maar voorlopig nog ver verwijderd van de dagelijkse realiteit van bedrijven. Volgens onze experts dreigt precies daar een misverstand te ontstaan.

Hoewel de economische voordelen van quantum computing nog grotendeels in de toekomst liggen, geldt dat mogelijk niet voor de risico's. In tegenstelling tot de meeste technologische innovaties zou quantum computing wel eens een van de eerste technologieën kunnen zijn waarbij de bedreigingen sneller voelbaar worden dan de commerciële meerwaarde.

Voor CFO's, risicomanagers en directiecomités is dat een belangrijke vaststelling. Niet omdat quantumcomputers morgen alle bedrijfsprocessen zullen veranderen, maar omdat organisaties vandaag al beslissingen moeten nemen over gegevensbeveiliging, investeringen en digitale weerbaarheid.

Dit vind je in het artikel

Het rapport beschrijft quantum computing als een race tussen twee klokken. De eerste klok telt af naar het moment waarop quantumcomputers economisch relevant worden voor bedrijven. De tweede klok telt af naar het moment waarop ze krachtig genoeg worden om de cryptografie te doorbreken die vandaag een groot deel van de digitale economie beschermt. Welke van beide het eerst afloopt, is op dit moment allesbehalve duidelijk. Dat onderscheid is belangrijk.

Voor veel financiële toepassingen moeten quantumcomputers niet alleen groter worden, maar ook aantonen dat ze beter presteren dan steeds krachtigere klassieke computers en algoritmes. Voor het doorbreken van bestaande encryptie ligt de lat anders. Daar bestaat de methode al tientallen jaren. Wat ontbreekt, is vooral de machine die krachtig genoeg is om ze uit te voeren. Met andere woorden: de weg naar economische waarde en de weg naar cyberrisico volgen niet noodzakelijk hetzelfde tempo.

Veel organisaties bekijken quantum computing nog steeds als een toekomstvraagstuk. Het rapport wijst echter op een belangrijke nuance. Gegevens hoeven niet vandaag ontsleuteld te worden om morgen een probleem te vormen.

Cybersecurityspecialisten spreken over het principe"harvest now, decrypt later": aanvallers kunnen versleutelde gegevens vandaag verzamelen en bewaren om ze in de toekomst te ontsleutelen zodra voldoende krachtige quantumcomputers beschikbaar zijn.

Daardoor verschuift de discussie van technologie naar tijdshorizon. De relevante vraag wordt niet langer: "Wanneer komt Q-Day?" Maar: "Welke gegevens binnen onze organisatie moeten over tien of vijftien jaar nog steeds vertrouwelijk zijn?"

Voor veel bedrijven gaat het dan over veel meer dan klantgegevens alleen:

  • strategische plannen;
  • intellectuele eigendom;
  • contracten;
  • financiële informatie;
  • fusie- en overnamedossiers;
  • gezondheids- en personeelsgegevens;
  • prijsafspraken en commerciële strategieën.

Voor data met een lange vertrouwelijkheidsduur is de klok volgens het rapport in feite al gestart. 

Hoewel niemand exact weet wanneer een cryptografisch relevante quantumcomputer beschikbaar zal zijn, bereiden standaarden en toezichthouders zich vandaag al voor.

Experts schatten de kans op een quantumcomputer die bestaande cryptografie kan bedreigen binnen tien jaar op 28% tot 49%. Belangrijker nog: beleidsmakers wachten niet op absolute zekerheid.

De Amerikaanse standaardisatie-instelling NIST publiceerde in 2024 de eerste post-quantum cryptografische standaarden en plant de uitfasering van kwetsbare algoritmes na 2030. Ook Europa heeft een routekaart vastgelegd waarbij kritieke infrastructuur, waaronder financiële infrastructuur, tegen 2030 moet migreren naar quantumveilige oplossingen. Voor bedrijven verschuift de vraag daardoor van"of" naar"hoe" en"wanneer".

Opvallend genoeg concludeert het rapport dat de belangrijkste uitdaging niet wetenschappelijk is. De nieuwe beveiligingsstandaarden bestaan al. De echte uitdaging zit in de organisatie zelf. Bedrijven moeten in kaart brengen waar cryptografie wordt gebruikt, welke systemen prioritair zijn, welke leveranciers betrokken zijn en hoe een migratie stap voor stap kan worden uitgevoerd. Precies daar blijkt nog veel werk te liggen.

Volgens het onderzoek heeft slechts ongeveer 35% van de grote organisaties een volledige inventaris gemaakt van haar cryptografische activa. Nog minder organisaties combineren dat met governance, budgetten en een concreet migratieplan. Dat maakt quantum readiness in de eerste plaats een management- en investeringsvraagstuk.

Voor financiële leiders raakt deze discussie aan een herkenbaar probleem: schaarse middelen. De voorbereiding op post-quantumbeveiliging moet concurreren met andere strategische prioriteiten zoals artificiële intelligentie, automatisering en digitale transformatie. Vaak gaat het zelfs om dezelfde budgetten, dezelfde IT-teams en dezelfde managementaandacht.

Dat verklaart waarom veel organisaties de voorbereiding uitstellen. Niet omdat het risico onbekend is, maar omdat de voordelen van andere investeringen zichtbaarder en sneller meetbaar lijken.

Precies daarom verdient dit onderwerp aandacht op bestuursniveau. Het gaat niet alleen over cybersecurity, maar ook over:

  • operationele continuïteit;
  • compliance;
  • risicobeheer;
  • digitale veerkracht;
  • bescherming van bedrijfswaarde op lange termijn.

Voor bedrijven in België, Nederland en Luxemburg krijgt deze discussie nog een extra dimensie.

De regio behoort tot de meest gedigitaliseerde en internationaal verbonden economieën van Europa. Digitale transacties, grensoverschrijdende gegevensstromen en geïntegreerde waardeketens vormen de basis van tal van bedrijfsactiviteiten.

In zo'n omgeving wordt de bescherming van gevoelige informatie steeds meer een strategische kwestie en steeds minder een puur IT-vraagstuk.

De gevolgen van onvoldoende voorbereiding kunnen immers verder reiken dan technologie alleen. Ze raken ook vertrouwen, reputatie en continuïteit.

Het rapport suggereert dat organisaties zich minder moeten focussen op het voorspellen van Q-Day en meer op hun eigen paraatheid. Vijf vragen kunnen daarbij helpen:

  1. Welke gegevens binnen onze organisatie moeten over tien jaar nog steeds beschermd zijn?
  2. Hebben we een volledig overzicht van systemen die afhankelijk zijn van huidige cryptografische standaarden?
  3. Welke leveranciers en externe partners spelen een rol in een toekomstige migratie?
  4. Is post-quantumbeveiliging onderdeel van onze langetermijntechnologiestrategie?
  5. Hoe prioriteren we investeringen in cyberweerbaarheid ten opzichte van andere digitale projecten?

De geschiedenis van technologie wordt meestal gedreven door de zoektocht naar nieuwe kansen. Quantum computing vormt mogelijk een uitzondering.

Volgens onze experts ligt de meest dringende uitdaging vandaag niet in het voorspellen wanneer de technologie haar economische doorbraak zal kennen, maar in het voorbereiden op de risico's die al in beweging zijn gezet.

Voor CFO's komt de discussie daarom neer op een eenvoudige vraag. Niet of quantum computing ooit impact zal hebben op de onderneming, maar of de organisatie voldoende voorbereid zal zijn wanneer dat gebeurt. Want wie wacht tot de klok nul slaat, heeft mogelijk minder tijd dan gedacht.